Interviews

Juni 2010 - Op speurtocht diep onder de grond en de zee
Wie Nederland maar een plat en saai land vindt, moet maar eens met Fons ten Kroode praten. Onder onze vlakke bodem gaat een boeiend landschap schuil. Ook op andere plekken in de wereld brengt Ten Kroodes onderzoeksgroep bij Shell de interessantste ondergrondse topografieën in kaart.

De wereld van Fons ten Kroode is groot. Hij houdt zich bezig met de wereld boven én onder de grond en geeft leiding aan een groep onderzoekers die deels in Rijswijk en deels in Houston gehuisvest is. Zonder aarzelen ruimt hij in zijn drukke agenda plaats in voor Wisactueel. Er is grote behoefte aan enthousiaste wiskundigen en Ten Kroode wil graag iets van hun mogelijkheden in het bedrijfsleven laten zien. Zijn verhaal maakt duidelijk hoe boeiend het vak van een wiskundige kan zijn.

Lees het volledige artikel (pdf).

Juni 2010 - Dynamische wiskunde voor de dynamiek in de oceaan
In september naar Cambridge, in oktober naar China, in november langs een aantal instituten in Amerika en in december naar New Orleans, de agenda van Henk Dijkstra is goed gevuld. Als klimaatexpert onderhoudt hij intensieve contacten met collega’s over de hele wereld. En eens per jaar gaat hij met een meetschip de oceaan op; genoeg avontuur?

Henk Dijkstra is hoogleraar Dynamische Oceanografie aan het IMAU, het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek, onderdeel van de Universiteit Utrecht. “Ik heb wiskunde gestudeerd in Groningen,” vertelt Dijkstra. “Mijn beslissing om van zuivere wiskunde over te stappen op toegepaste wiskunde en in het bijzonder stromingsleer, was een gouden greep. Stromingsleer kom je namelijk overal tegen.” Dat ‘overal’ blijkt een zeer ruim begrip.

Lees het volledige artikel (pdf).

Maart 2010 - Elegante wiskunde voor efficiëntere bloementeelt
Er gaat niets boven een echte roos, maar de virtuele roos van Wageningen UR staat met stip op twee. Gerie van der Heijden, medewerker van Biometris, onderdeel van Wageningen UR, vertelt over de achterliggende schoonheid van deze bloem.

Het is mooi om, blaadje voor blaadje, een roos te zien groeien die uiteindelijk wordt bekroond met een donkerrode bloem. Het lijkt of we naar een versnelde opname kijken, maar in werkelijkheid zien we de resultaten van ‘Virtual rose’. Op basis van groeiregels tovert dit simulatieprogramma vanuit het niets een levensechte roos op het scherm. Een programma met een hoog ‘Valentijn’- gehalte, maar er is natuurlijk meer. ‘Virtual rose’ – en de daarin verwerkte wiskunde – is een krachtig instrument bij de bestudering van nieuwe technieken voor plantenteelt en plantenveredeling.

Lees het volledige artikel (pdf).


Maart 2010 - Meer wiskunde en minder bloed in de operatiekamer
Het is niet prettig als je een operatie moet ondergaan, maar met de nieuwste technieken zijn patiënten weer snel op de been. Gerard Schouten, medewerker van Philips Healthcare, vertelt iets over de ontwikkelingen die dit mogelijk maken. Beeldbewerking – en dus ook wiskunde – speelt hierbij een belangrijke rol.

Bij de liften hangt een serie prachtige natuurfoto’s van de hand van Gerard Schouten. De landschappen en vogels vertellen hun eigen verhaal. Ook zijn werk draait om beelden: röntgenbeelden in dit geval. De ontdekking ervan betekende een doorbraak in de medische diagnostiek, omdat het ineens mogelijk werd om, zonder te snijden, de mens van binnen te zien. Aanvankelijk werd dit vooral gebruikt voor het opsporen van botbreuken en granaatscherven, maar gaandeweg werd er steeds meer mogelijk.

Lees het volledige artikel (pdf).

December 2009 - Water en wiskunde, een sterke combinatie
Hoe zorg je voor voldoende drinkwater in de wereld? Hoe benut je de enorme rijkdommen in de oceanen? Deze en aanverwante vragen staan centraal bij Wetsus, een onderzoeksinstituut in Leeuwarden op het gebied van ‘duurzaam water’. Camiel Janssen vertelt over de rol van wiskunde in zijn onderzoek als chemisch technoloog.

Na afloop van het interview moet ik beslist even mee naar het lab. Daar zijn onderzoekers in de weer met algen, ‘black water’, filters, geladen nevels en veel meer. Het onderzoek richt zich op oplossingen voor wereldwijde watervraagstukken. Duurzaamheid staat hierbij centraal. Toen Camiel Janssen de kans kreeg om zijn promotieonderzoek bij Wetsus te doen, was de beslissing snel genomen. “Na mijn afstuderen had ik de keuze tussen Melbourne en Leeuwarden. Dat ik hier bij kan dragen aan een oplossing voor een groot probleem, gaf voor mij de doorslag om nog even in Nederland te blijven.”

Lees het volledige artikel (pdf).


December 2009 - Stranddag of weeralarm, het KNMI rekent het uit
‘Het hogedrukgebied verplaatst zich morgen verder naar het zuiden … We krijgen te maken met zware hagel- en onweersbuien.’ De weerberichten, je ziet of hoort ze dagelijks. Achter de voorspellingen gaat een wereld van wiskunde schuil. Tilly Driesenaar vertelt over de complexe rekenmodellen die het KNMI gebruikt.

Het is een heldere dag. Als de dagelijkse weerballon wordt opgelaten, is hij nog lang als een witte stip tegen de blauwe hemel te zien. Hij zal ongeveer een uur stijgen tot een hoogte van meer dan tien kilometer. Dan knapt hij en daalt het restant aan een parachute weer af. Hij heeft dan het grondstation van een fl inke hoeveelheid gegevens voorzien. Tijdens de vlucht zendt een radiosonde de luchtdruk, temperatuur en luchtvochtigheid door. En uit de positieverandering van de ballon – die vanaf de grond of per satelliet wordt bepaald – worden de windrichting en windsnelheid berekend. Elke tien seconden een meting, boven 1500 meter eens per halve minuut.

Lees het volledige artikel (pdf).


September 2009 - Met wiskunde epidemieën te lijf
Als je de mazelen hebt of griep, staat je hoofd niet naar wiskunde. Toch speelt wiskunde een grote rol bij het bestuderen van infectieziekten. Hoe gaat een ziekte zich verspreiden? Kun je polio of mazelen de wereld uit helpen? Moet iedereen zich laten inenten bij een naderende griepepidemie? Vragen waar Jacco Wallinga zich dagelijks mee bezighoudt.

Jacco Wallinga verdeelt zijn tijd tussen het Julius Centrum – dit is het epidemiologisch onderzoekscentrum van het Universitair Medisch Centrum Utrecht – en het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Op het RIVM is hij hoofd van een projectteam dat wiskundige modellen voor infectieziekten maakt. “Met behulp van wiskunde”, vertelt Wallinga, “brengen we zoveel mogelijk aspecten van een infectieziekte in kaart. Wat gebeurt er bij een epidemie, in hoeverre beïnvloeden contactpatronen de verspreiding van een ziekte, welke maatregelen kun je nemen en hoe effectief kunnen die zijn? Ook de economische aspecten van een ziekte spelen een steeds grotere rol.”

Lees het volledige artikel (pdf).


September 2009 - Vindingrijke bèta’s vinden hun draai in financiële wereld
Eigenwijs zijn loont. Dat bewijst Transtrend, een vermogensbeheerder die voor zijn klanten belegt op termijnmarkten. Geen economen of bedrijfskundigen, maar wis- en natuurkundigen staan aan de basis van dit succesvolle bedrijf. Naziema Joeman, researchmedewerkster, en Harold de Boer, directielid en hoofd van de researchafdeling, leggen uit waarom dat zo goed werkt.

In het kantoor van Transtrend op de vijfde verdieping van het Groot Handelsbouw in Rotterdam, voeren licht en ruimte de boventoon. We zitten aan een lange eiken tafel in het hart van het kantoor. Ontvangstruimte, vergaderruimte en ontmoetingspunt voor de vijftig medewerkers die het bedrijf op dit moment telt. Ongeveer de helft daarvan houdt zich bezig met research en ontwikkeling, de troefkaart die Transtrend zo anders maakt dan de meeste van zijn concurrenten.

Lees het volledige artikel (pdf).